in Uncategorized

Το Καβουρδιστήρι

Τα μεγαλεία έρχονται και φεύγουν αλλά δεν ήταν ποτέ μεγαλείο αυτό που είχαμε. Η τηλεόραση στην Ελλάδα είχε πάντα έναν προβληματικό χαρακτήρα. Βρισκόμαστε αισίως στην 3η δεκαετία της σύγχρονης ελληνικής τηλεόρασης και παρόλο που βοήθησε η οικονομικο-πολιτική κρίση δεν νομίζω ότι είχαμε κάποιο σπουδαίο υπόβαθρο που θα ανθούσε υπό άλλες συνθήκες. Η τηλεόραση παραμένει μια πικρή ιστορία και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις πιο ευαίσθητες μονάδες του πληθυσμού.

Η αρπαχτή είναι στο πνεύμα μας, από τη μεταπολίτευση και μετά, οι πολιτικές που έγιναν πράξη -ενάντια στη θεωρία- το καλλιέργησαν. Η τηλεόραση είναι μία ακόμα κομπίνα των ισχυρών οικονομικά να γίνουν κάτι περισσότερο από κομμάτι της αγοράς, να γίνουν μέρος της συνείδησης. Η απάτη δεν είναι μόνο οικονομική είναι δυστυχώς και πολιτική.

Στα πρώτα βήματά μας προς την οικονομική άβυσσο στα τέλη του 2008, ήταν η τηλεοπτική εικόνα που διαμόρφωνε τις αποφάσεις των κομμάτων. Το έλατο στην πλατεία συντάγματος να φλέγεται έκανε το γύρω του κόσμου. Το γύρω της Ελλάδας έκανε και το νέο έλατο που είχε μερικούς φιλικούς κυρίους των ΥΜΕΤ, κι αυτοί ταιριαστά ντυμένοι στα πράσινα, να το τειχίζουν από τον όχλο. Μπορεί να ήταν τυχαίο αυτό ως εικόνα αλλά οι τηλεοπτικές ειδήσεις μετέφρασαν σε απλά ελληνικά το μήνυμα “Τα σύμβολα μετρούν και η κυβέρνηση είναι σταθερή!”. Ένα κομμένο έλατο είχε μεγαλύτερη αξία από τις τρεις ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν μέσα στον πυκνό καπνό που γέμισε τα γραφεία της MARFIN. Οι δολοφόνοι είχαν ακόμα περισσότερη ελευθερία να δράσουν όταν η κυβέρνηση επέλεγε να δώσει μεγαλύτερη σημασία στην εικόνα.

Αργότερα η τηλεόραση ήταν το πεδίο μάχης μεταξύ μνημονικών και αντι-μνημονιακών όπου βασίλευε η συζήτηση “επι των παραθύρων”, χωρίς επιχειρήματα, χωρίς διάλογο, χωρίς να γίνει εμβάθυνση στην ουσία του ζητήματος. Όλοι οι μετά Χριστόν προφήτες – που ήξεραν τί συμβαίνει, είχαν ήδη οσφρηστεί από δεκαετίες την κατάσταση και ήξεραν τη μαγική λύση. Δεν υπήρχε διάθεση να διαλευκάνει κανείς τη θολούρα, όλοι ήταν σε θέση να σπείρουν τις ψευδαισθήσεις και τις αυταπάτες τους. Έτσι προέκυψαν στα έσχατα διάφορα παγόνια – βλέπε Μπαρουφάκης, διάφοροι παρλαπίπες -βλέπε Λαφαζάνης και το σινάφι των Δεν πληρώνω, Σεισάχθεια κ.ο.κ. Η σκέψη ότι δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις δεν έφτασε ποτέ στα μάτια και τα αυτιά των τηλεθεατών.

Αν είσαι μαλάκιο της δημοσιογραφίας και θέλεις να απλώσεις τα χιλιάδες πλοκάμια σου σε όλο το φάσμα της πολιτικής συζήτησης τότε η Ελληνική Τηλεόραση είναι το μέρος για εσένα. Σαν ασπόνδυλο ερπετό της θάλασσας μπορείς να χωρέσεις σε κάθε τρύπα, σε κάθε σχισμή, να πάρεις το σχήμα του περιβάλλοντός σου. Αναπαραγάγεις συνεχώς αυτό που θέλει να ακούσει το κοινό σου για να επιβεβαιώσει τις προκαταλήψεις που κατοικούν μεταξύ των αυτιών του. Δεν επιτρέπεται να σκέφτεσαι, είναι για τη δική σου ασφάλεια. Στο κάτω κάτω είσαι ένας ακόμα φαιδρός νεόπλουτος και πρέπει να διατηρήσεις το status quo που σε συντηρεί. Μέσα στην παραζάλη σου κάνεις το μοιραίο λάθος. Αρχίζεις να καπνίζεις τις ίδιες σαβούρες που πουλάς στο πλήθος κι έτσι σε μία στιγμή πιστεύεις στα ίδια σου τα ψέμματα και η απεξάρτηση είναι αδύνατη. Χάνεις την ουσία του ρόλου σου, να ενημερώνεις και γίνεσαι έρμαιο των προτιμήσεων του κοινού γιατί το κοινό έχει μάθει να μπερδεύει τη διασκέδαση με την ενημέρωση.

Το μεγαλύτερο πλήγμα στην ανθρώπινη ιδιοσυστασία είναι ο γενικευμένος φόβος και οι πιο ευάλωτοι είναι οι θλιβερές περιπτώσεις των υπερηλίκων σε όλη την χώρα. Στην περίπτωσή τους ο συνδυασμός της φτώχειας, της αγραμματοσύνης, της μοναξιάς παράγει το τέλειο θύμα για το δηλητήριο που είναι ο φόβος. Αυτοί οι άνθρωποι περνούν τη μέρα τους παρέα με την τηλεόραση και δυστυχώς δεν ξέρουν καλύτερα από το να υοθετήσουν κάθε μπούρδα που φτάνει στα αυτιά τους. Οι μπούρδες είναι τόσες πολλές και οι μπουρδολόγοι τόσοι πολλοί, που το αποτέλεσμα είναι η σύγχυση. Μετά τη σύγχυση έρχεται ο φόβος, γιατί η παρουσιαζόμενη πραγματικότητα είναι δυσνόητη και συνεπώς απειλητική. Η κύρια ομάδα του πληθυσμού που πρέπει να αξίζει προσεκτικής διαχείρισης είναι έρμαιο της τύχης του.

Πέρα από τις ειδήσεις το υπόλοιπο πρόγραμμα είναι συνεχής τηλεπώληση μαζί με ξεδιάντροπο τηλετζόγο – βλέπε τηλεκύβο. Δείτε όλη την εκπομπή και κληρώνουμε ένα σωρό πανάκριβα δώρα!, Ψωνίστε υαλουρονικό!, Ψωνίστε κρέμες για τις ρυτίδες!, Ψωνίστε ιαματικό κάκτο – ένας τυχερός αγοραστής κερδίζει Δύο Χιλιάρικα ! Ψωνίστε ψώνια που γελοιοποιούνται δημοσίως στα διάφορα reality για να κερδίσουν ένα ποταπό έπαθλο και την ευκαιρία να τους γράψουν μια αυτοβιογραφία.

Κρίμα στα λεφτά του κοσμάκη αλλά η ΕΡΤ είναι θεσμός όπως και το ΕΣΡ. Σαν καλοί και χρήσιμοι θεσμοί – είναι μόνο αυτό και τίποτα άλλο – θεσμοί.

Οι δημοσιογράφοι και οι παρουσιαστές είναι άκακοι από μόνοι τους, όταν όμως αποτελούν κομμάτια του τηλεοπτικού μηχανισμού γίνονται επικίνδυνοι. Το ραδιόφωνο και οι εφημερίδες με όλα τους τα κακά βλάπτουν δραματικά λιγότερο απ’ ότι το καβουρδιστήρι, που κάνει το ρεβίθι καφέ, για να έχεις να βουτήξεις σε κάτι το παξιμάδι από σκατό.